Tata nie chce już stać z boku 

Wzorce i oczekiwania wobec ojców (na szczęście) zmieniają się. Zmienia się także to, jakimi ojcami chcą być mężczyźni. Panowie nie chcą być postrzegani jedynie jako żywiciele rodziny. Chcą brać czynny, aktywny udział w życiu swojego dziecka już od jego najmłodszych lat. Mówią o tym dane – w 2025 roku 25% mężczyzn skorzystało z prawa do urlopu rodzicielskiego. Oczywiście, można mówić, że to mało, że wciąż 3 na 4 ojców nie korzysta z tego przywileju, że średnia długość wykorzystywanego urlopu to zaledwie 7 tygodni. Ale dziś nie o tym. Dziś mówimy o tym, że zmiana w postrzeganiu swojej roli jako ojca jest wyraźna i dzieje się na naszych oczach.

Dlatego jako Fundacja Rodzic w mieście, postanowiliśmy zapytać ojców, jak łączą pracę z życiem rodzinnym, jakie widzą największe wyzwania i co wspiera ich w łączeniu ról. Odpowiedzi zebrane zostały w formie raportu „Ojcostwo a aktywność zawodowa”, który jest dostępny na naszej stronie. Zachęcamy do zapoznania się z wynikami badań i zderzenia ich z własnymi doświadczeniami.

Jakie są najważniejsze konkluzje wynikające z przeprowadzonego badania?

To oczywiście przewrotne stwierdzenie. Jednak badani ojcowie stwierdzają jednoznacznie, że nie boją się rozmawiać w pracy o tym, że są lub będą rodzicami. Nie boją się ani reakcji szefa na informację o tym, że zostaną ojcami, ani reakcji współpracowników. Nie mają także obaw o pogorszenie warunków pracy czy też zmiany postrzegania ich kompetencji. Czy to znaczy, że zawodowo nic nie zmienia się dla nich w momencie, kiedy zostają rodzicami?

Otóż nie. Wszystko bowiem wygląda dobrze, dopóki mężczyzna nie zechce skorzystać ze swoich praw rodzicielskich. Niemal co 4 ankietowany zrezygnował bowiem z urlopu rodzicielskiego, bo obawiał się negatywnego wpływu urlopu na jego karierę, a co 5 obawiał się reakcji przełożonego.

Można więc postawić pewną hipotezę: ojcowie nie boją się zmiany zawodowej związanej z urodzeniem się dziecka, pod warunkiem, że nie będzie się to wiązało z ich zbyt dużym zaangażowaniem w opiekę nad nim.

Nikt chyba nie ma wątpliwości, że łączenie pracy z życiem rodzinnym do łatwych nie należy. Ojcowie są zmęczeni wiecznym balansowaniem między pracą a życiem rodzinnym. Mierzą się z ogromną presją społeczną wobec nowej roli, jaka przed nimi stanęła. Sami na siebie również nakładają wysokie oczekiwania. Z drugiej jednak strony wydają się całkiem nieźle odnajdywać w tej sytuacji. Ponad połowa ankietowanych wskazała, że jest zadowolonych z tego, jak udaje im się łączyć życie rodzinne z pracą. Nie pozostaje nam nic innego, jak trzymać kciuki za tę drugą połowę, aby z czasem również mogli powiedzieć to samo.

Mężczyźni chcą być zaangażowanymi rodzicami. Korzystają z urlopów rodzicielskich, aby nawiązać bliską relację z dzieckiem oraz być równorzędnym rodzicem. Deklarują, że partnerski model rodziny jest tym, do czego dążą. Wydawałoby się więc, że zmiana społeczna nastąpiła i możemy z dumą odtrąbić równość rodzicielską. Tyle że tak nie jest.

W mężczyznach bowiem cały czas tkwi przekonanie o tym, że troska o utrzymanie rodziny leży po ich stronie. Obawa o sytuację finansową była najczęstszym powodem rezygnacji z urlopu rodzicielskiego wśród naszych respondentów, zarówno etatowców, jak i przedsiębiorców. Mało tego – 3 na 4 badanych zgodziło się ze stwierdzeniem, że mężczyzna powinien mieć ustabilizowaną sytuację finansową przed założeniem rodziny.

Wyniki badania „Ojcostwo a aktywność zawodowa” wyraźnie wskazują, że ojcostwo jest dziś na etapie dużej zmiany. Mężczyźni coraz częściej chcą być blisko swoich dzieci, ale wciąż muszą godzić chęci z oczekiwaniami rynku pracy i presją finansową. Choć są zmęczeni i mierzą się z wieloma wyzwaniami, to widać wyraźnie, że ojcostwo staje się coraz bardziej świadome, zaangażowane i partnerskie. Kierunek został już obrany, trzeba tylko zrobić wszystko, aby go wspierać.