Pięć aplikacji do zarządzania finansami osobistymi

YNAB to aplikacja zaprojektowana do aktywnego zarządzania pieniędzmi, a nie tylko liczenia wydatków. Metoda YNAB – nazywana przez jej twórców wręcz „filozofią” – to zero-based budgeting, czyli budżetowanie od zera.

Po pierwsze, każdej złotówce przypisuje się konkretne przeznaczenie i planuje wydatki tylko z pieniędzy, które już są na koncie (tak, odroczone płatności nie wchodzą w grę).

Po drugie, do budżetu wlicza się także nieregularne koszty, takie jak wydatki ponoszone raz na sezon czy dwa razy w roku (już wiosną możemy zaplanować zakup zimowej kurtki, zamiast robić to w popłochu jesienią czy z rocznym wyprzedzeniem zbierać na nowy telefon).

Po trzecie, budżet należy stale monitorować i dopasowywać do aktualnej sytuacji (na przykład przesunąć wydatki z kategorii „rozrywka” do kategorii „naprawy” albo – jeśli sprzyja nam szczęście – z kategorii naprawy do rozrywki!). Czwarta zasada polega na dążeniu do tego, aby nie wydawać pieniędzy od razu (!), lecz stopniowo budować finansowy zapas i zmniejszać znaną wielu z nas presję życia od wypłaty do wypłaty.

Tyle teoria. Teraz czas na praktykę. Warto zaznaczyć, że trzeba mieć sporo czasu na odkrywanie kolejnych funkcji YNAB – to rzeczywiście wszechstronne narzędzie. Na szczęście można skorzystać z trzydziestoczterodniowej darmowej wersji próbnej.

Przede wszystkim YNAB umożliwia zabudżetowanie co do złotówki. Każda trafia do konkretnej kategorii, które można dowolnie konfigurować: od rachunków i jedzenia przez oszczędności po cele długoterminowe. Transakcje można dodawać ręcznie lub importować automatycznie z kont bankowych (jeśli ta opcja jest dostępna), a w przypadku braku integracji także wgrywać je z plików, na przykład z wyciągów bankowych.

W aplikacji można określić krótko- (odłóż tysiąc złotych do końca miesiąca) i długoterminowe cele finansowe (w ciągu dwunastu miesięcy stwórz poduszkę finansową w wysokości piętnastu tysięcy złotych) i przypisać je do konkretnych kategorii. Z plusów YNAB warto jeszcze wymienić dostępność na wielu urządzeniach: w aplikacji, przeglądarce internetowej na desktopie czy na Apple Watch (wszystko to z automatyczną synchronizacją między urządzeniami) oraz możliwość współdzielenia aplikacji z sześcioma innymi użytkownikami.

A minusy? YNAB wymaga czasu i cierpliwości, zwłaszcza na początku, kiedy trzeba się nauczyć obsługi rozbudowanego interfejsu i zmieniać swoje nawyki finansowe (na przykład planować z wyprzedzeniem zamiast reagować po fakcie). Aplikacja należy do droższych rozwiązań w tej kategorii – koszt miesięcznej subskrypcji to niemal piętnaście dolarów.

Dodatkowym ograniczeniem jest brak polskiej wersji językowej oraz ograniczona lub niedostępna integracja z krajowymi bankami, co w praktyce oznacza często konieczność ręcznego wprowadzania transakcji. Mimo tych ograniczeń YNAB to jedna z niewielu aplikacji, które naprawdę uczą zarządzania pieniędzmi, a nie tylko monitorowania wydatków.

Spendee obiecuje to, co większość aplikacji do zarządzania finansami: śledzenie wydatków, budżetowanie, monitorowanie nawyków finansowych. W ich zrozumieniu pomagają z pewnością przejrzyste wizualizacje: wykresy liniowe, słupkowe, kołowe, graficzne podsumowanie salda czy wydatków w ramach konkretnych kategorii.

– zobaczyć, na jakie drobne przyjemności uciekają pieniądze, czy wręcz dostrzec wzorce ich impulsywnego wydawania (na przykład „jest mi tak źle, boli mnie życie i polska zima, to może kawa na mieście?”). Plusem aplikacji jest też automatyczne generowanie podsumowań (tygodniowych, miesięcznych, można też ustawić własny zakres dat) dotyczących na przykład przekroczenia ustalonych limitów budżetowych czy najczęściej powtarzających się kosztów (rachunki, subskrypcje).

Z perspektywy wygody użytkownika istotna jest również możliwość synchronizacji z kontem bankowym, która pozwala na automatyczny import transakcji i ogranicza konieczność ręcznego wprowadzania wydatków (niestety wydatki gotówkowe trzeba wprowadzać ręcznie). Przed zainstalowaniem aplikacji warto sprawdzić na stronie Spendee, które banki działające w Polsce są objęte synchronizacją.

Oprócz prostego i intuicyjnego interfejsu do plusów aplikacji należą także możliwość współdzielenia budżetu z innymi osobami, obsługa wielu walut, automatyczne przypomnienia o rachunkach lub płatnościach, czy import transakcji z kryptowalut albo e-portfeli. Większość z tych funkcji jest dostępna w ramach płatnego planu, którego cena w porównaniu z innymi aplikacjami do zarządzania finansami nie jest wygórowana (Spendee Premium to koszt niespełna czterdziestu dolarów rocznie, a Spendee Plus – niespełna piętnastu rocznie).

Spendee sprawdzi się jako proste narzędzie do budżetowania, ale jego funkcjonalność pozostaje ograniczona w porównaniu z bardziej rozbudowanymi aplikacjami, zwłaszcza w darmowym planie. Na pewno nie jest to dobry wybór dla osób, które szukają pogłębionych analiz finansowych, integracji z rynkami finansowymi czy narzędzi typu money coach, czyli cyfrowy asystent, który aktywnie wspiera w zarządzaniu budżetem.

MoneyWiz to również mocno rozbudowane narzędzie daleko wykraczające poza prosty tracker wydatków. Można powiedzieć, że to osobiste centrum zarządzania finansami, ale by je zbudować – podobnie jak w przypadku YNAB – trzeba czasu i cierpliwości.

Zaletą aplikacji jest możliwość integracji wielu kont: osobistych, oszczędnościowych, walutowych, kredytowych czy brokerskich, a także portfeli kryptowalut, oraz monitorowania stałych subskrypcji (na przykłada Netflix, Spotify) i cyklicznych opłat (abonamenty i rachunki). Można ustawić harmonogram ich spłaty, są widoczne w kalendarzu wydatków i analizach przyszłych przepływów pieniężnych. Mamy więc pełen obraz sytuacji finansowej w jednym miejscu, możemy tworzyć budżet miesięczny lub długoterminowy, ustawiać cele oszczędnościowe i na bieżąco sprawdzać ich realizację.

W przeciwieństwie do YNAB, który konsekwentnie opiera się na jednej metodzie zero-based budgeting, MoneyWiz oferuje większą elastyczność i pozwala korzystać z różnych stylów budżetowania, na przykład budżetu kopertowego, prognozowaniu przepływów pieniężnych (cashflow) czy takiego planowania wydatków, którego YNAB nie akceptuje – opartego na spodziewanych dochodach.

Dla koneserów – rozbudowany system raportów, w tym gotowych szablonów, do szczegółowej analizy finansów (zestawienia, wykresy, raporty tabelaryczne), między innymi zmiany salda, przepływy pieniędzy, wydatki i przychody według kategorii i tak dalej.

Na szczęście aplikacja oferuje polską wersję językową, co w przypadku tak rozbudowanego narzędzia znacząco ułatwia codzienne korzystanie. Pełen dostęp do wszystkich funkcji MoneyWiz wymaga płatnej subskrypcji. Najtańszy plan to niemal trzydzieści dolarów rocznie. Można by się skusić, gdyby nie fakt, że w tym planie nie ma opcji integracji z kontami bankowymi, co w praktyce oznacza konieczność ręcznego wprowadzania transakcji lub importowania danych z wyciągów.

Taka możliwość istnieje w wersji premium (prawie sześćdziesiąt dolarów rocznie), ale przed jej zakupem warto solidnie wykorzystać siedmiodniowy okres próbny, żeby sprawdzić, czy potrzebujemy aż tak zaawansowanej aplikacji do zarządzania finansami.

„Jestem Twoim personalnym coachem finansowym, stworzonym, aby pomóc Ci zarządzać Twoimi pieniędzmi, osiągać cele finansowe i budować stabilność finansową” – tak anonsuje się Personal Finance Coach, gotowe narzędzie dostępne w ekosystemie ChatGPT, które przynajmniej w teorii ma działać jak osobisty asystent finansowy: pomagać w analizie i planowaniu wydatków oraz wyznaczaniu celów finansowych, na przykład oszczędzaniu czy edukacji finansowej.

Na podstawie dochodów i wydatków asystent planuje miesięczny budżet z podziałem na kategorie: stałe zobowiązania, zachcianki, oszczędności, spłata zobowiązań, całość zapisując w formie tabeli czy arkusza kalkulacyjnego. Z kolei tworzenie harmonogramu finansowego polega na zaplanowaniu dat przelewów, spłat rat i odkładania oszczędności. Otrzymuję również listę przypomnień, którą mogę ustawić w kalendarzu lub notatniku.

Sprawdzam też, czy asystent pomoże mi w edukacji finansowej. Na pierwszy ogień – temat IKE (Indywidualne Konto Emerytalne) i IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego). Dzielę się swoim niepokojem, że do emerytury pozostało tylko dwadzieścia siedem lat i jeśli jak najszybciej nic nie zrobię, to nie będzie beztroski, emerycki czas. Cyfrowy coach rozpisuje czterotygodniowy plan edukacji finansowej (między innymi wprowadzenie do IKE i IKZE, korzyści i ryzyka, gdzie i jak założyć konta) oraz listę przypomnień o minilekcjach, które mogę dodać do kalendarza.

Czy rzeczywiście Personal Finance Coach jest efektywnym narzędziem w zarządzaniu finansami osobistymi? Na pewno minusem jest brak automatyzacji. Finansowy coach może przygotować szablony na przykład harmonogramu spłaty kredytu, ale powiadomienia trzeba już ustawić ręcznie. Ręcznie trzeba też wprowadzać dane o dochodach i wydatkach – narzędzie nie ma też dostępu do konta bankowego czy aplikacji finansowych.

Niejednokrotnie szybsze okazywało się sięgnięcie do źródła niż promptowanie cyfrowego coacha, a potem sprawdzanie wyników. Poza tym narzędzie działa w ramach jednej sesji lub historii czatu, wracając do niego po dłuższej przerwie warto przypomnieć kontekst rozmowy, inaczej nasz coach zgubi się w rozmowie. To narzędzie bardziej do teoretycznych eksperymentów z finansami niż do realnego zarządzania nimi, ale może być dobre na start – gdy chcemy zanurkować w temat finansów osobistych.

Z Rolly trudno się nie polubić – głównie ze względu na prostotę obsługi. Aplikacja działa jak chatbot, z którym można rozmawiać, a konkretnie dyktować mu wydatki czy przychody. Kwoty są przypisywane do odpowiedniej kategorii, a budżet na bieżąco aktualizowany. Rolly umożliwia też głosowe rejestrowanie cyklicznych wydatków (na przykład czynsz 2200 złotych), automatycznie rozpoznając je jako stałe opłaty i zapisując jako subskrypcje lub rachunki.

W aplikacji można też prowadzić krótkie i nieskomplikowane dialogi na temat aktualnego stanu finansów (ile wydałam w tym miesiącu, ile zostało mi na przyjemności, jakie rachunki są jeszcze nieopłacone) czy aktualizować cele oszczędnościowe (dodaj trzysta złotych do kategorii „wakacje”). Wydatki można także wpisywać ręcznie albo dodając zdjęcia paragonów – aplikacja rozpoznaje transakcje, przypisuje je do odpowiednich kategorii i aktualizuje budżet.

Zamiast odkładać to na później (zapiszę wydatek w wolnej chwili), mogę podyktować wydatki nawet w drodze z pracy do domu czy na bieżąco podczas zakupów.

Poza tym Rolly działa też jak coach finansowy, który nie tylko chwali postępy („Zaoszczędziłaś już trzysta złotych, trzymaj tak dalej”), ale też potrafi zganić („Znowu obiad na mieście? Nie za dużo wydajesz na przyjemności?”), a na podstawie historii wydatków tworzy spersonalizowane porady finansowe. Niestety głosowa obsługa Rolly’ego jest możliwa tylko w planie premium (prawie trzydzieści jeden złotych miesięcznie, sto piętnaście złotych rocznie z obniżką na start, niemal trzysta pięćdziesiąt pięć złotych dożywotnio), podobnie jak spersonalizowane porady finansowe czy możliwość zaproszenia innych osób do współdzielenia portfela.

Minusem Rolly’ego jest na pewno brak automatycznej synchronizacji z kontami bankowymi. Transakcje trzeba wprowadzać ręcznie, głosowo lub jako zdjęcia paragonów. Nie można zatem podejrzeć salda konta w czasie rzeczywistym ani pobrać historii transakcji. Zdarza się także, że aplikacja błędnie klasyfikuje wydatki, trzeba więc je poprawiać ręcznie. Rolly najlepiej sprawdzi się u osób, które szukają prostego, intuicyjnego narzędzia do codziennego ogarniania finansów i są gotowe zrezygnować z pełnej automatyzacji na rzecz wygody.